آموزش وردپرس

واکنش های ایمونواسی

واکنش های ایمونوشیمیایی اساس دامنه وسیعی از آزمون های حساس و اختصاصی بالینی را تشکیل می‌‌‌ دهند که واکنش های ایمونواسی نامیده می شوند. اساس کلی این واکنش ها،تعامل بین آنتی ژن و آنتی بادی و تشکیل کملپلکس Ag-Ab می باشد.

ایجاد این کمپلکس بواسطه ی جاذبه های ضعیف زیر انجام می پذیرد:

1.پیوند هیدروژنی

2.جاذبه الکترواستاتیک

3.جاذبه آبگریز

4.جاذبه واندروالس

تکنیک های ایمونواسی را بر اساس نحوه‌ی جوابدهی به 3 دسته تقسیم می کنند:

1.کیفی:فقط + و یا – بودن آزمایش تعیین می شود.

2.نیمه کمی: بیان میزان شدت کمپلکس به صورت 1+،2+،3+ و… – ویا بصورت Few-Moderate-Many

3.کمّی: بیان میزان ماده مورد نظر بر حسب واحد های مشخص.

واکنش های ایمونواسی را بر اساس نحوه‌ی آشکارسازی کمپلکس Ag-Ab به 2 گروه نشاندار و غیر نشاندار تقسیم می کنند:

الف)غیرنشاندار:

در این واکنش ها هیچ یک از Ag و یا Ab نشاندار نیستند و نتیجه توسط شدت کدورت و یا ایجاد رسوب مشخص می شود.

محیط واکنش های غیر رسوبی ممکن است به صورت ژل ویا محلول باشد.

در محیط ژل،در روش های دیفیوژن(انتشاری) از انتشار غیر فعال آنتی ژن(ایمونودیفیوژن شعاعی-SRID) ویا انتشار هردو مولکول Ag-Ab (دیفیوژن دو طرفه) استفاده می شود،بدین صورت که اگر میزان مطلوبی از غلظت Ag-Ab وجود داشته باشد،روی ژل ایجاد خط رسوبی می کند.

اما در محیط محلول،اساس روش اندازه گیری،تفرق نور عبوری در هنگام برخورد با کمپلکس های درشت Ag-Ab است که توسط روش های Turbidimetry (کدورت سنجی) و Nephelometryاندازه گیری می شود.

ب)نشان دار:

در این واکنش ها،Ab یا Ag باید نشاندار شوند و اندازه گیری ماده مورد نظر بر اساس اندازه گیری این ماده نشان دار صورت می گیرد.

ماده نشانگر در غلظت های پایین قابل جست و جوست که سبب افزایش حساسیت آنالیتیکال این روش ها می شود.

بر اساس نوع ماده ای که برای نشانه دار کردن استفاده می شود،این واکنش ها به 4 گروه طبقه بندی می شوند:

1.RadioImmunoAssay) RIA) : که ماده نشانگر،یک ماده‌ی رادیواکتیو است مثل: H3(تریتیم) و I125

2.(EIA(EnzymeImmunoAssay : ماده نشانگر آنزیم است که با اضافه کردن سوبسترا و پیشرفت واکنش،می توانیم ماده ی مورد نظر را تععین مقدار کنیم. آنزیم های مورد استفاده در این روش:

HRP – ALP  – β D galactosidase – glc 6 phosphatase

  1. (FIA (Fluoroimmunoassay : ماده نشانگر در این روش ماده‌ی فلورسنت است. مواد فلورسنت مورد استفاده در این روش:Fluorescein – Europium – Ficobiliprotein- Rhodamine B – Umbelliferone

4.(CLIA(chemiluminescent immunoassay : بر اساس انجام واکنش های شیمیایی ست که موجب تغییر رنگ محیط میشوند و با اندازه گیری این تغییر رنگ، میزان ماده مورد نظر تعیین می شود. مواد مورد استفتاده در این روش:Isoluminolمشتق – Acridinium ester

ایمونواسی به دو صورت اصلی رقابتی و غیر رقابتی مورد استفاده قرار می گیرد:

روش رقابتی(معرف محدود):

در این روش ما سرم بیمار را روی پلیتی که آنتی بادی در کف آن کد شده میریزیم،سپس ماده ای مشابه همان آنالیت  که با ماده ی نشاندار ترکیب کرده ایم را اضافه می کنیم.

در مرحله اول،تمام آنتی ژن های سرم بیمار(در صورت وجود) به آنتی بادی های کف پلیت می چسبند(3 حالت وجود دارد:تمام آنتی بادی ها پر شود-تعدادی پر شود- اصلا پر نشود)

در مرحله دوم،آنتی ژن های نشاندار را اضافه می کنیم که آنتی بادی های خالی را پر می کند.سپس شست و شو می دهیم تا آنتی ژن های آزاد پاک شوند.حال سوبسترا را اضافه می کنیم تا اگر آنزیمی وجود دارد،واکنش را پیش ببرد و رنگ ایجاد کند. شدت رنگ ایجاد شده با غلظت آنالیت رابطه عکس دارد پس منحنی نزولی می باشد.

روش غیر رقابتی:

سرم را روی پلیتی که آنتی بادی در کف آن کد شده میریزیم،سپس آنتی بادی نشاندار  علیه جایگاه دوم آنتی ژن به پلیت اضافه می کنیم(ساندویچ). زمانی آنتی بادی نشاندار اتصال پیدا می کند که به آنتی ژن متصل شود. سپس شست و شو انجام میدهیم تا آنتی بادی های نشاندار غیر متصل حذف شوند. حال سوبسترا اضافه می کنیم که پیشرفت واکنش و شدت رنگ،با میزان آنالیت رابطه مستقیم داشته و منحنی سعودی می باشد.

قبل از اضافه کردن سوبسترا،مواد اضافی را توسط شست و شو حذف می کنیم.همین شست و شو یا عدم شست و شوی مواد اضافی نشاندار مبنای تقسیم بندی دیگری است:

الف)غیرهمگن:در این روش می بایست مواد نشاندار اضافی توسط شست و شو حذف شوند.استفاده از این روش موجب شده که نوعی محدودیت برای کار ما بوجود بیاید،چراکه شست و شو حتما باید بصورت دستی انجام شود و این روش را نمی توان اتوماتیک کرد.

ب)همگن:برای بر طرف ساختن مشکلات روش غیر همگن،در این روش،از شست و شو خبری نیست.در حقیقت برای این کار،ما به روشی احتیاج داریم که طی برقراری اتصال آنتی ژن به آنتی بادی،تولید نشانه ای مثل ایجاد رنگ کند،که در این صورت بدون نیاز به حذف مواد زاید،فقط نشانه ی آزاد شده اندازه گیری می شود،که موجب تعیین میزان آنالیت می شود.در این روش بدلیل حذف شست و شو،می توان از دستگاه های اتوماتیک استفاده کرد و همچنین دقت کار بالا می رود.

 

مرجع تصویر شاخص:www .enzolifescience .com
14 like
Print Friendly, PDF & Email

درباره ی سجّاد علیا

سجّاد علیا
مدیر اجرایی وبسایت علوم آزمایشگاهی پزشکی و بالینی نویسنده بخش خبری نویسنده بخش ایمونوهماتولوژی نویسنده بخش هورمون شناسی نویسنده بخش بیوشیمی پزشکی

1
سوال یا نظری دارید؟ بنوبسید

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
امیراکبری(سرپرست تیم - مدیر مسئول سایت) Recent comment authors
  Subscribe  
newest oldest most voted
Notify of
امیراکبری
Admin

بسیار عالی و کامل ، ممنون.