آموزش وردپرس
خانه / مقالات / باکتری شناسی ( تحقیق ) / بررسی ساختار کپسول در باکتری ها

بررسی ساختار کپسول در باکتری ها

یافته ها

سلول های پروکاریوتی توسط لایه های پوششی پیچیده ای احاطه شده اند که از نظر ترکیب در بین گروه های اصلی متفاوت است. این ساختار ها , ارگانیسم های درون سلولی را از محیط های مضر و پر خطر بیرونی مانند مواد شیمیایی , اسمولاریته بالا و حتی آنتی بیوتیک ها , محافظت می کنند.

وحید شجائی - 1

غشا پلاسمایی

از داخل به خارج اولین لایه ای  که مورد بررسی قرار می گیرد غشا پلاسمایی نام دارد که به طور معمول یک غشای واحد , متشکل از فسفولیپید و بیش از 200 نوع پروتئین است. از وظایف مهم غشا پلاسمایی می توان به نفوذ پذیری انتخابی آن و نیز انتقال الکترون و فسفریلاسیون اکسیداتیو , در گونه های هوازی اشاره کرد.

 

دیواره سلولی

لایه بعدی که آنرا مورد بررسی قرار می دهیم دیواره سلولی نام دارد. این لایه به باکتری خاصیت انعطاف پذیری می دهد. از دیگر وظایف مهم دیواره سلولی می توان به حفظ فشار اسمزی و نقش ضروری در تقسیم سلولی (به عنوان پرایمر برای بیوسنتز خودش) اشاره کرد.

 

کپسول

آخرین لایه که از داخل به خارج  بررسی می کنیم . لایه ای متراکم و بسیار معین که در ارتباط نزدیک با سلول است و مانع عبور ذراتی مانند مرکب چین می شود و در بعضی از باکتری ها مشاهده می شود تحت عنوان کپسول نام گزاری شده است. بر اساس روش های قدیمی در صورتی که لایه به شکل ماتریکس سختی آرایش یافته باشد که از ورود ذرات کوچک مانند مرکب هندی جلوگیری کند به نام کپسول خوانده می شود.

وحید شجائی - کپسول

در مقابل , در صورتی که لایه آسان تر تغییر شکل دهد , از ورود ذرات جلوگیری نکرده و مشاهده آن دشوار تر خواهد بود که به آن لایه مخاطی گفته می شود . علاوه بر این کپسول ها معمولاً به سختی به دیواره سلولی متصل شده اند , و حتی برخی به صورت کووالان به پتیدوگلیکان چسبیده اند. در صورتی که لایه مخاطی اتصال سستی داشته و می تواند از سطح سلول جدا شوند.

کپسول در باکتری های مختلف جنس های متفاوتی از خود نشان می دهد مانند : کپسولی از جنس قند یا کپسولی از جنس پروتئین و یا کپسولی از جنس گلیکو پروتئین است . کپسول حدوداً دارای قطری به اندازه 20 نانومتر است ولی در بعضی از باکتری ها قطر کپسول به 15 تا 18 نانومتر کاهش می یابد که میکرو کپسول نام دارد و در برخی از باکتری ها دارای قطری کمتر از 15 نانومتر است که به دو صورت نمایان می شوند : 1- گلیکو کالیکس که جنس آن از گلیکو پروتئین است . 2- لایه s که جنس آن از پروتئین است .  گلیکو کالیکس و لایهs چسبندگی بیشتری نسبت به کپسول از خود نشان می دهند .کپسول ماده ای لزج است که اندازه آن به محیط کشت میکروبی بستگی دارد. باکتری های بیماری زا در بین باکتری های تولید کننده کپسول , کپسول های بزرگتری دارند. جنس کپسول از پلی ساکارید است که در آب محلول و به صورت غیر یونی است. کپسول به عنوان یک سد اسمزی بین باکتری و محیط اطراف خود عمل می کند و در واقع نقش حفاظتی دارد . همچنین کپسول تحت عنوان مخزن ذخیره مواد غذایی یا دفع مواد زاید عمل می کند.

از وظایف مهم کپسول می توان : 1- ساختار ضد فاگوسیتوزی آن را نام برد , ولی اگر آنتی بادی ضد کپسولی پوشانده شوند ، این خاصیت را از دست می دهد . 2- کپسول , در تهاجم باکتری های پاتوژن نقش دارد . 3- به علت اینکه بار کپسول های قندی منفی است و مقدار بار لکوسیت های بدن منفی است می توان نتیجه گرفت که این دو نسبت به هم خاصیت دافعه دارند. 4- خاصیت و تنوع آنتی ژنیک دارد و نام آنتی ژن آن k است. 5- نقش چسبندگی دارد.

در تعدادی از باکتری های بیماری زا , وجود کپسول به شدت بیماری زایی و عفونت زایی را افزایش می دهد و حتی ممکن است این بیماری زایی به علت وجود کپسول باشد به عنوان مثال : در استرپتوکوکوس پنومونیا اگر توانایی تولید کپسول در باکتری از بین رود ، این باکتری غیر بیماری زا می شود . یک نوع بیماری وجود دارد به نام شدینگ کپسولی که  توسط کپسول باکتری ، فرد مبتلا می شود . به این صورت که در هنگام حمله لکوسیت ها به باکتری , باکتری با حرکتی هوشمندانه کپسول خود را از دیواره جدا می سازد و لکوسیت ها درگیر آن کپسول می شوند و همین برای مهاجرت باکتری به نقاط دیگر برای تقسیم خود و بیماری زایی کافیست .

رنگ آمیزی کپسول

در عمل رنگ آمیزی شرط رنگ گیری یک سلول ، خاصیت یونی بودن آن است ، یعنی وقتی سلول حالت یونی داشته باشد هنگام رنگ آمیزی ، بین نواحی یونیزه سطح سلول و اجزای یونیزه مولکول های رنگ پیوند به وجود می آید . در نتیجه بین بار های مخالف موجود در سطح سلول و مولکول های رنگ , پیوند یونی تشکیل میشود و باکتری رنگ می گیرد . کپسول را به علت غیر یونی بودن آن , نمی توان رنگ آمیزی کرد در نتیجه برای دیدن آن در زیر میکروسکوپ , زمینه باکتری رنگ آمیزی می شود ، در نتیجه امکان دیدن کپسول باکتری که به صورت بیرنگ ظاهر می شود , فراهم می شود . این روش را رنگ آمیزی منفی می نامند . در این روش رنگ آمیزی برای فیکس کردن از شعله یا حرارت استفاده نمی شود به علت اینکه باکتری ها شکل طبیعی خود را از دست میدهند.

References

میکروب شناسی پزشکی جاوتز

میکروب شناسی براک

میکروب شناسی زینسر

میکروب شناسی واکر

تصاویر از جستجو در وب به دست آمده است

نویسنده و ارسال کننده مقاله :
وحید شجائی – دانشجوی کارشناسی پیوسته علوم آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران

 

این مطلب توسّط نویسنده مقاله ارسال شده است .

جهت کسب اطّلاعات بیشتر می توانید شیوه نامه ارسال مقالات را مطالعه کنید.

13 like
Print Friendly, PDF & Email

درباره ی آثار ارسالی

آثار ارسالی
قوانین و شرایط آثار ارسالی جهت انتشار در وبسایت: 1-مقالات و مطالب ارسالی باید منطبق بر منابع معتبر و به روز علمی باشد. 2- محتوای ارسالی باید مطابقت کامل با قوانین جمهوری اسلامی ایران داشته باشند. 3-رعایت ساختار صحیح نگارشی و علمی باید صورت پذیرد. 4-مقالات و مطالب ارسالی مشخصاً باید توسّط ارسال کننده تهیه و تولید شده باشند . 5-مقالات و مطالب ارسالی منحصراً برای این سایت نوشته شده باشند و انتشار و استفاده قبلی به هیچ صورت نداشته باشند. 6- انتشار مقالات و مطلب سبب تضییع حقوق غیر نگردد. 7-مدیریت سایت در ویرایش ، تغییر ، تکمیل و نهایتاً استفاده به هر نحو آزاد است. 8-مسئولیت ناشی از انتشار محتوای خلاف قوانین ، بر عهده نویسنده و فرستنده اثر می باشد. در صورت پذیرش تمامی قوانین فوق و اطمینان از انطباق کامل مقاله و مطلب خود با قوانین ذکر شده ،جهت انتشار در وبسایت می توانید آثار خود را به منظور بررسی به پست الکترونیک گروه مربوطه به نشانی post@macls.ir ارسال نمایید.نتیجه بررسی، از طریق مکاتبات الکترونیک به اطّلاع شما خواهد رسید.

2
سوال یا نظری دارید؟ بنوبسید

avatar
2 Comment threads
0 Thread replies
1 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
سیناسبا Recent comment authors
  Subscribe  
newest oldest most voted
Notify of
سینا
Guest
سینا

خیلی مفیده من یه کنکوری هستم و مطالبتون یه مکمل عالی برای کتابای اشغال و ناقص ماست .خیییییلی ممنون

سبا
Guest
سبا

معرکست عاللللییی می خواستم بدونم اگه سوالی داشته باشم چجوری میتونم مطرح کنم باهاتون؟