آموزش وردپرس
خانه / مقالات / باکتری شناسی ( تحقیق ) / سیاه سرفه را بیشتر بشناسیم!

سیاه سرفه را بیشتر بشناسیم!

عامل بیماری سیاه سرفه بوردتلا پرتوسیس است.دوره انکوباسیون بیماری حدود یک هفته تا دو هفته است.

بوردتلا ها در خانواده آلکالیژناسه قرار دارند و کوکوباسیل گرم منفی هستند.

از جمله گونه های جنس بوردتلا می توان به پرتوسیس و پاراپرتوسیس و برونشی سپتیکا و هولمسی اشاره کرد که از نظر ژنتیکی بسیار بهم شبیه هستند.

نام دیگر بوردتلا پرتوسیس باسیل بورده ژنگو است.

بوردتلا پرتوسیس هوازی اجباری است.اکسیداز مثبت و کاتالاز منفی هستند.این باکتری ها قادر به تخمیر کربوهیدرات ها نیستند اما می توانند اسید های امینه را اکسید کنند.

تنها مخزن بوردتلا پرتوسیس انسان است و در طبیعت یافت نمی شود.

این باکتری به خشکی بسیار حساس است و در خارج بدن به سرعت از بین می رود.

بوردتلا پرتوسیس توکسین مخصوص خود را دارد که A-Bمدل است.زیر واحد Aسمی است و به نام S1شناخته میشود و زیر واحد B ناهمگون است و بصورت S2 تا S5 قرار دارد

قسمت S1 فعالیت توکسینی دارد و باعث ADP ریبوزیلازی پروتئین های Gغشایی میشود و در نهایت باعث افزایش CAMP میشود.زیر واحد Bنقش گیرندگی دارد.این توکسین موجب لنفوسیتوز میشود که از نشانه های اصلی سیاه سرفه است.همچنین این توکسین موجب ترشح ادرنالین و انسولین و کاهش قند خون میشود.

بسیاری از علایم غیر تنفسی بوردتلا پرتوسیس مربوط به این توکسین است.

از آنتی ژن های مهم این باکتری میتوان به پرتاکتین اشاره کرد.

LPS باکتری هم در بیماری زایی باکتری نقش مهمی دارد.

بوردتلا پرتوسیس درون سلولی اختیاری است و تمایل زیادی به احشا دارد.

عفونت بوردتلا پرتوسیس شامل اتصال باکتری به سلول های اپیتلیال مژک دار مجاری تنفسی و تکثیر باکتری و آسیب موضعی  و سمیت سیستمیک است.

اتصال باکتری به سلول های اپیتلیال مژک دار از طریق پرتاکتین و فیلامنتوس انجام می شود.

علائم اولیه بیماری شامل التهاب بینی و سرفه و عطسه و گاهی التهاب ملتحمه چشم ست که مربوط به تکثیر موضعی باکتری است.

بوردتلا جاهای دیگر بدن گیرنده ندارد بنابرین موجب باکتریمی نمیشود و علت علائم سیستماتیک توکسین باکتری است.

بطور ساده بیماری رو می توان در سه مرحله تقسیم کرد

1-مرحله زکامی=CATARHAL STAGE

باکتری در این مرحله به شدت تکثیر میکند و علائم شبیه سرماخوردگی است و اوج سرایت بیماری در این مرحله است.

2-مرحله حمله ایی=PARAXYSMAL

در این مرحل سلول های اپی تلیال مژکدار از مجاری تنفسی جدا می شوند و پاکسازی مخاط دچار اختلال می شود.تولید مخاط افزایش می یابد و مجاری هوا دچار انسداد می شود.

لنفوسیتوز پدید می آید.سرفه با صدای WHOOP ایجاد میشود.سرفه های قطاری شدید و پشت هم ایجاد می شود.

3-مرحله نقاهت

تعداد و شدت حمله ها کم می شود اما عوارض ثانویه مثل عوارض عصبی ممکن است ایجاد شود.

دوره نقاهت طولانی است و فرد مستعد عفونت ثانویه با پنوموکوک و استرپ پیوژنز و هموفیلوس آنفولانزا می شود.

علت مرگ در اثر سیاه سرفه گرفتاری سیستم اعصاب مرکزی است.

سیاه سرفه به شدت مسری است و از طریق قطرات تنفسی به راحتی منتقل می شود.

گاهی در افرادی که حتی واکسیناسیون انجام داده اند مصونیت از بین می رود.

یک بار ابتلا به سیاه سرفه انسان را 15-20 سال مصون می کند.

تشخیص

برای تشخیص بهترین نمونه آسپیره نازوفارنکس در هفته اول بیماری است.

برای نمونه برداری باید از سوآپ های آلژینات کلسیم و داکرون استفاده کرد زیرا سوآپ های پنبه ایی دارای اسید های چرب هستند که برای بوردتلا پرتوسیس سمی است.

بهترین زمان جدا سازی باکتری از نمونه دوره کاتارال بیماری یا همان دوره زکامی بیماری است و بعد 4 هفته تحقیقات نشان داده اند باکتری قابل جدا سازی نیست.

برای تشخیص روش میکروسکوپی اهمیت کمی دارد و روش ایمونوفلورسانس مستقیم (DFA) در بیش از نیمی از بیماران مثبت اما موضوعی که مطرح است این است که مثبت کاذب هم زیاد اتفاق می افتد.

کشت باکتری هم اختصاصی است اما از حساسیت کمی برخوردار است.بوردتلا ها برای رشد نیاز به سیستئین و NAD دارند

محیط های کشت انتخابی باکتری:

1-بورده ژانگو {BORDET GENGOU}=حاوی آگار و سیب زمینی و گلیسرول و خون است.

2-شارکول رگان لووه=امروزه جایگزین محیط بورده ژانگو شده است و حاوی پپتون و خون اسب است.

3-شارکول خون اسب{CHB} که همان شارکول رگان لووه است که حاوی اگار هم است.

4-jones-kendrick

5-شارکول اوکسوئید

6-استینز شولتز اگار

بهترین محیط جدا سازی بوردتلا پرتوسیس CHB است.

محیط کشت باید در اتاق مرطوب به مدت هفت روز انکوبه شود.

کلنی بوردتلا پرتوسیس و پاراپرتوسیس شبیه قطره جیوه است.

روش الیزا برای دریابی آنتی بادی ها علیه بوردتلا نیز کاربرد دارد اما تا هفته سوم آنتی بادی علیه این باکتری افزایش چشمگیری پیدا نمیکند.

 

بهترین روش تشخیص باکتری روش مولکولی NAAT یا همان تکثیر اسید نوکلئیک است که حساسیت و دقت فوق العاده بالایی دارد.

خصوصیات تشخیصی بوردتلا پرتوسیس

اکسیداز = +

اوره آز= —

همولیز= +

حرکت= —

سیترات= —

نیترات= —

رشد روی مک کانکی= —

رشد روی بلاد آگار= —

درمان

برای درمان طبق آخرین متد های درمانی از ماکرولید ها استفاده می شود.

در متد اول از اریترومایسین 500 میلی گرم هر 6 ساعت یکبار به مدت 7 روز برای درمان استفاده می شود.

در متد دوم از آزیترومایسین 500 میلی گرم هر 24 ساعت یکبار به مدت 7 روز

در متد سوم از کلاریترومایسین 500 میلی گرم هر 12 ساعت یکبار به مدت 7 روز

در متد دیگر درمانی اگر با ماکرولید ها درمان با موفقیعت انجام نشد از تری متوپریم سولفامتاکسازول استفاده کرد.

برای پیشگیری میتوان از اریترومایسین استفاده کرد به مدت 10 روز اگر تماسی با فرد آلوده داشتیم.

برای بیماری سیاه سرفه دو نوع واکسن وجود دارد

1-واکسین حاوی سلول غیر فعال شده باکتری بوردتلا پرتوسیس که امکان ایجاد عارضه عصبی ناشی از واکسن در بزرگسالان وجود دارد.

2-واکسن فاقد سلول و حاوی توکسین غیر فعال شده=یک یا چند جز باکتریایی مثل فیلامنتوس و پرتاکتین

توصیه شده است واکسن فاقد سلول سیاه سرفه+واکسن دیفتری و کزاز در 5 نوبت تزریق شود.

 

منابع

1-CURRENT medical diagnosis and treatment 2015

2-میکروب شناسی پاکباز

3-principles and practice of infectious diseases eighth edition volume 1 mandell douglas

 

 

 

 

 

 

1
Print Friendly, PDF & Email

درباره ی علی حکمی

علی حکمی
•کارشناسی ارشد میکروب شناسی پزشکی دانشگاه تهران •كارشناسي علوم آزمايشگاهي باليني •مدرس باكتري شناسي و ويروس شناسي و بيماري هاي عفوني •مشاور کنکور کارشناسی ارشد وزارت بهداشت و وزارت علوم •نماينده علمي كمپاني آزمايشگاهي •نصب و راه اندازي آزمايشگاه های باليني •مدرس بيوشيمي دستگاهي •مسئول دپارتمان ميكروب شناسي Macls علايق كاري: •Leprosy •Polio •LBRF,TBRF •Hepatitis • chlamydia •clostridium difficile

سوال یا نظری دارید؟ بنوبسید

سوال یا نظری دارید؟ بنوبسید

avatar
  Subscribe  
Notify of